{"id":511,"date":"2025-11-19T09:01:31","date_gmt":"2025-11-19T09:01:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/?page_id=511"},"modified":"2025-11-19T09:30:14","modified_gmt":"2025-11-19T09:30:14","slug":"bloemkool-voor-harderwijk","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/bloemkool-voor-harderwijk\/","title":{"rendered":"Bloemkool voor Harderwijk"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"511\" class=\"elementor elementor-511\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-76b7443 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"76b7443\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a5f7517 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a5f7517\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bloemkool voor Harderwijk<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-343bed2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"343bed2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">In de jaren na de eerste wereldoorlog waren er maar weinig jachten die de havens aan de Oostwal bezochten. Met een flinke Zuidwestelijke wind en slecht zicht was het ook geen sinecure om de haven van Harderwijk of van Elburg aan te lopen. Vooral bij Harderwijk was de zee ondiep; van\u00aduit het strand kon je tot ver in zee waden. Bovendien lag de zandbank de Knar, ten Noordwesten van Harderwijk, niet ver uit de kust.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">De tochten met het ouderlijk botterjacht DE BRUISER naar Harderwijk herinner ik mij heel goed. Bij het uitvaren van de Oranjesluizen opperde de schipper, terwijl hij nog eens naar de lange vleugel gekeken had: &#8221; het Is een gunstige gelegenheid voor Harderwijk&#8221;. Dan sloeg mij de schrik om het hart want doordat ik vaak het boekje DE SILHOUETTEN RONDOM DE ZUIDERZEE bekeken had, wist ik dat Harderwijk aan de andere kant van de Zuiderzee lag; hoe lang zou dat wel niet varen zijn?<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">In mijn jonge jaren had ik veel last van zeeziekte; met slecht weer werd ik aan de hoge kant op een kuipbank gezet zodat ik naar de lijzijde over het water keek. Dat maakte een groot verschil met het holle water aan de loefkant dat zo onheilspellend door de zon beschenen kan worden. Vooral het silhouet van Harderwijk met de molen, de vispoort met de lage huisjes aan weerskanten en de kerk, omsloten door eeuwenoude bomen, was uniek en daar is weinig van overgebleven.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Harderwijk was een prachtig stadje; eenmaal afgemeerd naast \u00e9\u00e9n van de vele botters of pluten was het een genot om door de stad te dwalen of er inkopen te doen. Gemakkelijker was het om de Harderwijkerboot te nemen die vooral &#8217;s zomers veel vakantiegangers vervoerde die per fiets tochten over de Veluwe gingen maken. Wanneer je met een eigen schip in de haven lag, was het een evenement om voor een ochtend of een middag een fiets te huren; binnen enkele minuten reed je door de beschutte bossen en een groter contrast met de vaak onstuimige zeereis was haast niet mogelijk.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Reeds in het begin van de Hanzetijd was Harderwijk bij het verbond aangesloten; de stad was belangrijk omdat de grote heirweg toentertijd vlak langs de kust liep zodat de goede\u00adren uit de haven gemakkelijk naar het binnenland vervoerd konden worden. Langs de haven was de grote zeemuur gebouwd met enkele doorgangen die bij extreem hoog water afgesloten konden worden.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Ook voor Harderwijk kwam een eind aan de gouden tijden; de grote kerk, het stadhuis en de prachtige huizen aan de Donker- en de Brugstraat zijn daar de restanten van, evenals de academie waar Boerhaave in 1693 en Linnaeus in 17 35 promoveerden. Noodgedwongen begon de bevolking zich op de visserij toe te leggen; er kwamen garnalendrogerijen, vismeel- en conservenfabrieken en palingrokerijen. Geen wonder want de Zuiderzee was Mn van de visrijkste wateren van geheel Europa. De haringen kwamen in grote scholen door de zeegaten van de Waddeneilanden in het vroege voorjaar naar de Zuiderzee om kuit te schieten. Van half maart tot begin mei voeren de vissers uit om de vis te vangen. Zij was niet geschikt om gezouten te worden maar de gebakken panharing was een delicatesse. De meeste haringen werden gerookt en als bokking verkocht; ook werd de vis gedroogd.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">De haringvangst werd gevolgd door de ansjovisvangst; de visjes werden gezouten en in grote houten vaten bewaard. Wanneer de grootste drukte voorbij was, begon men de ingewanden te verwijderen en werden de visjes ingelegd.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">De vissers kenden de bodem van de Zuiderzee op hun duim. Aan de grond voelden zij waar zij zich bevonden; met de haak werd de bodem afgetast en de kleur en de samenstelling van de grond bekeken. Voeren zij in Noordwestelijke richting uit dan naderden zij de schelpenbank de Knar. Zij voelden de Knar naderen wanneer zij de haak met een vaart langs de palm van hun hand in het water lieten glijden; bij de bank aangekomen, kon je het kaatsende geluid op de schelpenbank horen.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Op de Knar &#8220;daar wou alle vis wel zijn&#8221;. Aan de Oostkant van de Knar was de grond weer slap; daar stond 18 voet water; een beste plaats om bot te vangen. Elke avond kwamen de vissers met hun botters en pluten thuis; het werd nooit later dan 9 uur zelfs wanneer het dicht zat van de mist of zo donker dat je geen hand voor ogen kon zien. Het aanwakkeren van de wind zagen zij van te voren aankomen: &#8220;met twee reven in het grootzeil en als je geen fok meer varen kunt, is ie uit z&#8217;n redden&#8221; zeiden de vissers en dat moest voorkomen worden door tijdig de haven weer op te zoeken. Soms verschenen opeens veel meeuwen aan de horizon die op de kleine, opgejaagde visjes afkwamen. Dan waren er scholen van bruinvissen in de buurt; zij drongen tot aan de Lemmer en zelfs tot het Zuidelijk gedeelte van de Ketelmond door; je kon ze daardoor in de verte zien aankomen. Met vissen was het gewoon gebeurd; de bruinvissen joegen de haringen achterna en het was een signaal voor slecht weer.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Door de smalle, diepstekende zwaarden gebeurden er wel eens ongelukken wanneer de schepen op de ondiepe gronden van de lage wal moesten wegvluchten. Viel het schip in een golfdal dan raakte het zwaard de grond en een plotseling invallende vlaag kon het schip doen omslaan. Wanneer wij met onze botter ondiep water naderden dan zei de schipper altijd: &#8220;let op het lijzwaard; dat waarschuwt het eerst&#8221;. Kwam dit zwaard wat omhoog doordat het de bodem geraakt had dan was het zaak om direct overstag te gaan. In dieper water kon het gebeuren dat een botter met een plotseling uitschietende wind met de zeilen plat op het water werd gedrukt; het schip richtte zich meestal weer op. Met man en macht moest het water er daarna uitgepompt en uitgeschept worden. Dit waren gevaarlijke momenten; de meeste vissers konden niet zwemmen en zelfs wanneer zij deze kunst wel machtig waren, zouden zij met hun oliegoed en zware laarzen reddeloos verloren geweest zijn omdat zij geen zwemvesten droegen. &#8220;Als je de hele dag op het water ploetert, heb je geen lust om er ook nog eens in te kruipen&#8221;.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Wanneer een schip met vliegend weer zinkende was, kwam er wel een visserman langszij, aan lij in de wind opschietend, en dan sprongen de schipbreukelingen met veel risi\u00adco op het weer vol vallende schip over. Maar zelfs met blakte, als het schip met gestreken zeilen voor anker lag, loerde het gevaar. De schipper ging dan slapen; aan de &#8220;deurtjeskant&#8221; was zijn kooi. Op zo&#8217;n dag gebeurde het dat de knecht wat in de kuip rondscharrelde vertelt een Harderwijker visserman. &#8220;Hij moest z&#8217;n behoefte doen en had z&#8217;n broek al van z&#8217;n kont af. De grootschoot had hij losgemaakt in plaats van deze wat op te vieren en weer te beleggen en staande met z&#8217;n voeten op het kromboord van het achterboeisel hield hij met zijn hand de giek buitenboord vast&#8221; . Dat was een beproefde manier; maar toen de schipper wakker werd, miste hij zijn knecht. Deze had zijn evenwicht verloren en was verdronken.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Niet alle botters kwamen van de werf van Johan Oost te Harderwijk die ook een mooi model pluut bouwde. Bij Thomas Pauw, een reeds lang niet meer bestaand bedrijf in Muiden, liepen mooie Oostwal botters van stapel; zij waren fraai van lijn en kostten in de jaren van de eerste wereldoorlog f. 2.600.&#8211;, kompleet getuigd en met het viswant erbij.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Met de watersnood in 1916 kwam het water zo hoog in Harderwijk dat het tegen het station aan stond. Dit rampjaar, waarbij veel mensen het leven verloren en ontzaglijke schade werd aangericht, gaf de stoot tot de uitvoering van de Zuiderzeewerken waarover eindeloos gediscussieerd was, maar steeds door weerstanden van financi\u00eble aard uitgesteld werd. Reeds in de 19de eeuw kwamen plannen op tafel waarbij niet alleen de Zuiderzee, maar ook de Waddenzee droog\u00adgelegd zouden worden. Een ambitieus man van Rijkswaterstaat, Ir. B. P. G. van Diggelen, schreef op 35 jarige leeftijd hierover een boek in twee delen, voorzien van drie uitvoerig uitgewerkte kaarten met de titel: &#8220;De Zuiderzee, de Friesche Wadden en de Lauwerszee, hare bedijking en droogmaking&#8221;.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Ook bestonden er plannen om de Zuiderzee open te houden en waarbij men zich zou beperken tot landaanwinning.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Maar lange tijd daarvoor, in 1667, werd door Hendrik Stevin een plan tot drooglegging van de Zuiderzee ontworpen. Door de gebrekkige technische middelen en de grote sommen geld die ermede gemoeid waren, had de uitvoering van dit plan geen schijn van kans.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Op de kaart van Nederland, opgenomen in de Andree&#8217;s Handatlas van 1881 staat een geprojekteerde afsluitdijk aangegeven die van Enkhuizen over Urk naar de Overijselse kust zou lopen, ten Zuiden van de Ketel en ter hoogte van Kampen. En op een oude kopergravure van 1888 die ik toevallig in handen kreeg, was een plan van de Markerwaard afgebeeld. De dijk van deze polder was ten Oosten van Schellinkhout geprojekteerd aan de Noordhollandse Zuiderzeekust, over Marken naar Nes, even ten Noorden van het haventje van Uitdam. Het had trouwens geen haar gescheeld of de Markerwaard was reeds een polder geweest. Want nadat de Wieringermeerpolder en de Noordoostpolder gereedgekomen waren, was de Markerwaard als derde polder aangewezen die drooggelegd zou worden.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Het meeste verzet tegen de aanleg van de afsluitdijk en de gedeeltelijke inpoldering van de Zuiderzee kwam uit Harderwijk. Daar stond een strijdbare man op die met grote overtuigingskracht tegen de drooglegging pleitte. Ook in krantenartikelen en in brochures wees hij op de vele nadelen, zowel voor de mensen, die hun brood op het water verdienden en de bedrijven aan de wal die daarbij betrokken waren, maar vooral op de grote ingrepen op het natuurlijk evenwicht en aan het landschap dat hem zo dierbaar was. Hij stond niet alleen; de mannen op de vissersschepen van de vele havens rondom de Zuiderzee stonden achter hem; zij voelden een aanslag op hun wezen en hun bestaan. De schoonheid en de sfeer, het geheel eigen karakter van de steden zouden verloren gaan, het eeuwen oude evenwicht in het brakke water van de Zuiderzee zou worden verstoord, de natuur grof aangetast. De schepen die met zorg onderhouden waren, de nijvere werfjes, de visafslagen, de rokerijen en taanderijen, kortom alles wat met de grote vissersvloot te maken had, zouden moeten verdwijnen; de jonge mensen moesten omgeschoold worden en de oude volkskultuur zou verloren gaan.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">In Harderwijk stonden vele, deels werkloze vissers bij de &#8220;kiekmure&#8221; nadat de afsluitdijk met koortsachtige haast gereedgekomen was en er geen haring, ansjovis en bot meer in de vertrouwde kom van de voormalige Zuiderzee konden binnenzwemmen. De vis trok langs de afsluitdijk, het Friese- en het Groningse Wad en enkele jaren trokken de aldaar gevestigde vissers er groot profijt van; maar ook deze situatie verdween.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Ofschoon de vissers ongelijk gekregen hadden met hun stelling dat het gat van de Vlieter nooit gedicht zou kunnen worden, bleven zij beweren dat het onmogelijk was om de IJssel binnen de afsluitdijk op het IJsselmeer te laten uitmonden, ondanks de spuisluizen bij Den Oever en Kornwerderzand. Een onbekende wrevel ontstond bij deze visserlui die meer en meer betrokken werden bij een voor hen onbekende wereld. Want juist in deze wereld ontstonden de idee\u00ebn voor de toekomst en de veiligheid van ons land; hier braken andere dijken door waar de op handen zijnde vernieuwingen reeds jaren lang tegenaan gebeukt hadden. Een golf van modernisme en technisch kunnen, gevoed door de middelbare scholen en de universiteiten spoelde over ons land. In zijn begin door de tweede wereldoorlog geremd maar daarna in nog grotere hevigheid losbarstend.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Fraaie oude gebouwen en huizen, grenzeloos verwaarloosd maar sieraden van vroegere kultuurperioden, werden gesloopt; de prachtigste antieke meubels, gebruiksvoorwerpen en sieraden werden voor lage prijzen van de hand gedaan.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Het plan tot afsluiting en drooglegging van de Zuiderzee drong tot in de verste uithoeken van de wereld door maar in Nederland zelf was er meer belangstelling voor een voetbalwedstrijd Holland-Belgi\u00eb of voor de postvlucht naar Indi\u00eb. De onordelijk lijkende boel van baggermolens, de sleepboten, de hoppers en de onderlossers, die met hun bodemkleppen opeens enorme ladingen loslieten, tastten het landschap en de bestaande havens aan. De dijkwerkers, die eens in de drie weken naar huis gingen, keerden na een lange dag van eentonig werken in een trieste, grauwe omgeving, naar hun reumatiekketen terug om weer krachten voor de komende dag op te doen. De ingenieurs waren zo bezeten van dit nimmer vertoonde werk dat zij geen oog meer hadden voor het weldadige, rustgevende land van Holland en Friesland, voor de gave steden en dorpen met hun zorgvuldig onderhouden tuintjes en de kerken die er het middelpunt van vormden; zij waren de voorboden van een nieuw Nederland dat zou ontstaan: een ge\u00efndustrialiseerd land met elektrische centrales en hoogspanningsleidingen, een omvangrijk wegennet met alle, daarbij behorende kunstwerken. Met waterleiding en riolering in de kleinste dorpen en de modernste vistrawlers die op de visgronden, ver buiten onze territoriale wateren, zouden gaan opereren.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">De verslagenheid onder de vissersbevolking bleef lang bestaan; de visvangst liep sterk achteruit en de besomming die de botters maakten, daalden tot een minimum.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-516 alignleft\" src=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/199515872_4048329001947081_8235170006862019082_n-196x300.jpg\" alt=\"\" width=\"325\" height=\"498\" srcset=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/199515872_4048329001947081_8235170006862019082_n-196x300.jpg 196w, https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/199515872_4048329001947081_8235170006862019082_n.jpg 277w\" sizes=\"(max-width: 325px) 100vw, 325px\" \/> \u00a0\u00a0In deze benarde tijd stond de visserman Willem Foppen uit Harderwijk aan de &#8220;kiekmure&#8221;. Hij stamde uit een oud vissersgeslacht en ging als schooljongen met de botter HK 8 van zijn vader vaak mee in de vakanties. Na de lagere school voer hij als knechtje op de HK 7; met de kost inbegrepen verdiende hij f. 2. 50 per week. Het was een pientere jongen die spoedig tot een volleerde visserman uitgroeide. Door zijn durf en ondernemingsgeest werd hij op jeugdige leeftijd reeds schipper op de HK 128; er werd goed verdiend want de Zuiderzee zat vol met vis zodat er goede vangsten gedaan werden. Hij trouwde en stapte in 1929 over op de HK 99. Maar de onrust en de onzekerheid, ontstaan door de aanleg van de afsluitdijk, tastten meer en meer het moreel van de vissers aan.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Ook Willem Foppen, die inmiddels een groot gezin moest onderhouden, ging ernstig over de toekomst denken want het zou met de visserij afgelopen zijn als de afsluitdijk voltooid was. Het oude rijmpje: &#8220;Die zomers gaat visschen en &#8217;s winters gaat vinken, Die maakt, dat het vleesch in de kuip niet zal stinken&#8221; zou niet meer opgaan.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Toen een Urker visserman met een lading witte kool uit Broekerhaven in Harderwijk binnenviel, dacht hij bij zichzelf: wat een Urker kan, dat kan ik ook; de weg naar de veiling zal ik wel weten te vinden.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Broekerhaven werd voorheen door jachten niet of weinig bezocht; wanneer je het &#8220;vuurtje&#8221; van Leek voorbij was, kon je het onaanzienlijk lijkende Broekerhaven aan de Westkant zien liggen bij het aanlopen van het Krabbersgat.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Nu de barri\u00e8re, die even ten Zuiden van Enkhuizen, door Rijkswaterstaat opgeworpen is, ligt het wellicht meer voor de hand om Broekerhaven binnen te lopen om daar even van de schrik te bekomen. Het prachtige silhouet van Enkhuizen ligt thans verscholen achter het sluizencomplex in de forse dijk die Enkhuizen met Lelystad zal gaan verbinden en waar de Houtribsluizen hun voltooiing naderen. Op het hoofd van de haven van Enkhuizen staande, is het wijdse uitzicht op het water dat aan de horizon reikte, voor de helft door een somber dijklichaam verloren gegaan.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">De haven van Broekerhaven lag niet gunstig; bij eb vormde het Slijk een belemmering om de kust aan te lopen en was het voor vrachtschepen, speciaal met aflandige winden, onmogelijk om de haven binnen te lopen. Zij kwamen dan ook voor Broekerhaven ten anker en de lading werd met pramen gelost.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Met een stijve, Zuidoostelijke bries moest men van lagerwal uit zee kiezen. De schepen werden dan de haven uitgetrokken; het grootzeil kwam erbij, daarna de fok, en bij het havenhoofd aangekomen, viel men vol om in een slag in zee te maken. Ja, dat kon allemaal in Nederland, in het begin van deze eeuw. Bovendien wemelde het van de visnetten voor Broekerhaven, een reden te meer om er met een jacht uit de buurt te blijven, vooral daar de gezellige haven van Enkhuizen zo nabij was en waar je altijd vrienden of bekenden aantrof.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Aan boord van onze botter heb ik Broekerhaven dan ook maar tweemaal bezocht; de aanleiding van deze bezoeken was hoogstwaarschijnlijk de belangstelling van mijn vader voor alles wat echt was rondom de Zuiderzee en waar het handje vol toeristen uit die dagen weinig of helemaal geen belangstelling voor had.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-517 alignright\" src=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/198516360_4048328995280415_4322460619347081508_n-300x212.jpg\" alt=\"\" width=\"357\" height=\"252\" srcset=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/198516360_4048328995280415_4322460619347081508_n-300x212.jpg 300w, https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/198516360_4048328995280415_4322460619347081508_n.jpg 586w\" sizes=\"(max-width: 357px) 100vw, 357px\" \/>Het was een typisch dorp, nederig en zonder uiterlijk vertoon, maar met veel sfeer door de grote bedrijvigheid die daar heerste. Aan de Oostelijke kant van de buitenhaven, die eigenlijk niet meer dan een vaargeul was, lag het vol met botters en Staverse jollen. Daar bevonden zich ook de taanderijen voor de netten en de zeilen en de zouterijen; het was vaak moeilijk om er een goede ligplaats te vinden vooral omdat de Kolk of binnenhaven meestal bezet was door binnenschepen. Voor het binnenvaren van de binnenhaven moest men een brug passeren die de buiten- en de binnenhaven van elkaar scheidde. Het Pampus, een verbreed stuk kade, lag achter de draaibrug aan de Kolk; daar losten en laadden de schippers hun schepen terwijl de visserlui er hun netten en zeilen droogden en er allerlei karweitjes uitvoerden zoals het teren van ankers en dreggen, zwaarden en roeren. De zeilen vertoonden de registratieletters B.C. van Bovenkarspel dat vroeger met een c geschreven werd. Toen de ansjovisvangst nog in volle gang was, werd hier ook de ansjovis gedopt (de koppen van de visjes afgeknepen); het Pampus was niet bestraat.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">Broekerhaven was de haven van Bovenkarspel, Grootebroek en Hoogkarspel en het was deze haven waar de visserman Willem Foppen ontelbare keren binnenliep om zijn botter vol te laden met de vele soorten groente die vanuit de polders aangevoerd werden.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\"><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-518 alignleft\" src=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fc51c696-6f2a-4e85-d787-87489a188bc5-300x194.jpg\" alt=\"\" width=\"507\" height=\"328\" data-wp-editing=\"1\" srcset=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fc51c696-6f2a-4e85-d787-87489a188bc5-300x194.jpg 300w, https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fc51c696-6f2a-4e85-d787-87489a188bc5-1024x662.jpg 1024w, https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fc51c696-6f2a-4e85-d787-87489a188bc5-768x496.jpg 768w, https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fc51c696-6f2a-4e85-d787-87489a188bc5-1536x993.jpg 1536w, https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fc51c696-6f2a-4e85-d787-87489a188bc5.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 507px) 100vw, 507px\" \/><strong><em>Raderstoomboot voor passagiers en goederen r.s.s. &#8216;Stad Harderwijk&#8217; ex &#8216;Concordia (IV)&#8217; ligt in de haven in de buurt van de visafslag. Voor het schip ligt de botter HK 128 en de botter HK 6 verlaat de haven onder zeil. Op de voorgrond een geleide dam van palen. Rechts is de molen te zien.<\/em><\/strong><\/div><div dir=\"auto\">Reeds lang hingen de netten niet meer vanaf de zolder tot bij de kachel van zijn woonkamertje te drogen wanneer daar in de open lucht geen gelegenheid voor was. Wel stortte het buiswater van zijn botter nog over hem heen wanneer hij met een flinke koelte aan het roer stond en &#8220;van de volle zeilen kwam varen&#8221; zoals hij dat uitdrukt. Zo was het ook geweest toen hij op 19 september 1933 Harderwijk binnenliep maar nu met een lading bloemkool, rode en witte kool in plaats van vis. Hij huurde een handkar en ging zelf langs de huizen om de groente aan de man te brengen. Dankzij zijn grote wilskracht en het feit dat hij van geen wijken wist, ging het met de handel goed ofschoon hij met de oude HK 99 tot 1936 bleef varen. Daarna werd de botter vervangen door een motorscheepje van 36 ton terwijl hij in 1934 reeds in het bezit van een rijbewijs gekomen was.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">En hiermede werd de basis gelegd, met dag en nacht werken wel te verstaan, voor een groothandel in aardappelen, groente en fruit, gevestigd in een eigen bedrijfspand dat tevens plaats biedt aan vijf grote vrachtwagens en vier personenwagens. Willem Foppen heeft zich op 1 januari 1973 uit het zakenleven teruggetrokken maar zijn vier zonen bouwen zijn zaak verder op.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\">&#8220;De enige donkere schaduwen die over zijn leven gevallen zijn&#8221;, zegt hij &#8220;waren het omkomen van mijn zoon Goossen bij een bombardement op de haven van Harderwijk en het verlies van Aaltje Johanna, mijn onvergetelijke levensgezellin die 53 jaar als een begrijpende en een geheel medelevende, echte zakenvrouw aan mijn zijde gestaan heeft&#8221;.<\/div><\/div><div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\"><div dir=\"auto\"><strong>W. Kuyper<\/strong><\/div><div dir=\"auto\">\u00a0<\/div><div dir=\"auto\"><strong><em>Bericht van <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bottermuseum?locale=nl_NL\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Vischafslag<\/span><\/a> Harderwijk- Bottermuseum.nl<\/em><\/strong><\/div><\/div><div dir=\"auto\"><a href=\"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/\"><em><strong>terug naar hoofdpagina<\/strong><\/em><\/a><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bloemkool voor Harderwijk In de jaren na de eerste wereldoorlog waren er maar weinig jachten die de havens aan de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"full-width-container","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-511","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=511"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":539,"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/511\/revisions\/539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ajbvo.myds.me\/Bert\/WillemFoppen\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}